23 lutego 2020

Polacy w Armii Czerwonej i Armii Radzieckiej

Dziś obchodzimy Dzień Armii Czerwonej i Marynarki Wojennej, w ujęciu międzynarodowym znany jako Dzień Obrońcy Ojczyzny. Z tej okazji warto opisać udział Polaków w Armii Czerwonej. Mimo że formalnie Polska nie była częścią Związku Radzieckiego, to Polacy byli bardzo liczną narodowością w Armii Czerwonej.

Na zdjęciu: Polska Rota Rewolucyjna w Irkucku.


1918-1920 (wojna domowa w Rosji Radzieckiej i wojna polsko-radziecka)


Polskie jednostki wykształcono krótko po powstaniu samej Armii Czerwonej. Jedną z najbardziej osławionych jednostek był Rewolucyjny Czerwony Pułk Warszawski. Pułk ten następnie włączono do Zachodniej Dywizji Strzelców, polskiego oddziału powstałego z połączenia innych polskich jednostek.

W składzie Armii Czerwonej były następujące polskie jednostki:
- Zachodnia Dywizja Strzelców,
- Polska Rota Rewolucyjna w Irkucku,
- Polski Oddział Zbiorczy w Usmaniu,
- Polski Oddział Straży Kolejowej w Pietrozawodsku,
- Polski Oddział Straży Kolejowej w Woroneżu,
- Batalion Polski im. Józefa Mireckiego w Orle,
- Drużyna Polska w Odessie,
- Rewolucyjny Batalion w Mińsku Białoruskim,
- Drużyna Bojowa w Saratowie.

W 1920 roku planowano stworzyć Czerwone Wojska Polskie wobec planu utworzenia Polskiej Socjalistycznej Republiki Rad. Częścią umundurowania miała być czapka rogatywka z czerwoną gwiazdą. Zalążkiem Czerwonych Wojsk Polskich była 1 Polska Armia Czerwona.
W składzie 1 Polskiej Armii Czerwonej były następujące jednostki:
- 1 Polski Zapasowy Pułk Strzelców w Moskwie,
- 1 Pułk Strzelców Czerwonych Wojsk Polskich,
- 2 Białostocki Pułk Strzelców Czerwonych Wojsk Polskich,
- 1 Zapasowy Pułk Kawalerii,
- dywizjon artylerii lekkiej,
- batalion saperów.


1941-1945 (Wielka Wojna Ojczyźniana)


Polacy w szeregach Armii Radzieckiej walczyli także podczas Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. Ogółem w Armii Radzieckiej służyło wówczas 250 tys. Polaków, w tym w obronie Leningradu ok. 2,5 tys., Moskwy blisko 3 tys., Stalingradu ponad 10 tys., Kaukazu ok. 1 tys., Krymu i Sewastopolu kilkaset.

Ok. 100 tys. Polaków powołano do Armii Czerwonej w ramach powszechnego poboru w latach 1940-1941, po włączeniu do Związku Radzieckiego ziem wschodnich. W kwietniu 1940 powołano rocznik 1918, jesienią 1940 i wiosną 1941 powołano roczniki 1919 i 1920.
W 1941 roku planowano przekształcenie 238 Dywizji Strzelców w jednostkę polską, ale plany te przerwał wybuch Wielkiej Wojny Ojczyźnianej.
Ok. 20 tys. Polaków powołano do Armii Radzieckiej w latach 1941-1943 w wyniku powszechnej mobilizacji.
Blisko 80 tys. Polaków powołano w roku 1944, po wyzwoleniu Zachodniej Białorusi i Zachodniej Ukrainy.

Od 1943 przeszło do I Armii Wojska Polskiego przeszło ponad 30 tys. Polaków z Armii Czerwonej. Pozostali w dalszym ciągu służyli w Armii Radzieckiej.

Jednym z najbardziej znanych Polaków w Armii Radzieckiej był marsz. Konstanty Ksawerowicz Rokossowski.

Ponadto, ok. 13 tys. Polaków było radzieckimi partyzantami. Ponad 5 tys. Polaków działało na Białorusi, w tym 703 zostało odznaczonych przez Prezydium Rady Najwyższej ZSRR. Na Ukrainie w ruchach partyzanckich działało ponad 7 tys. Polaków.
Z partyzantami współpracowało kilkadziesiąt tys. Polaków w Zachodniej Białorusi na i Zachodniej Ukrainie.


Podsumowanie


Mając na uwadze powyższe, tradycje Armii Czerwonej są też naszymi tradycjami. Mimo powyższych zaszczytnych faktów białopolskie władze oczywiście ani myślą uczcić dzisiejszego święta. Niegdyś w Dniu Armii Czerwonej i Marynarki Wojennej odbywały się uroczystości pod Grobem Nieznanego Żołnierza w Warszawie i wielu innych miastach polskich.

Brak komentarzy:

Publikowanie komentarza