1 maja 2019

Telewizja Centralna Związku Radzieckiego

Poniżej zarys jak wyglądała Telewizja Centralna (TC) w Związku Radzieckim i co z niej dzisiaj zostało.

Telewizja Centralna ZSRR składała się z sześciu programów, nadawanych w języku rosyjskim, przy czym tylko programy I i II były względnie dostępne na całym terytorium. Problemem w rozwoju Telewizji Centralnej była duża powierzchnia obszaru państwa i różne strefy czasowe. Dopiero rozwój kosmonautyki to zmienił, uruchomiono satelitarny przesył sygnału przez satelity o nazwie Orbita. Programy I i II dzięki systemowi Orbita docierały do dalekich zakątków kraju i miały po 4 odmiany z przesunięciami czasowymi o +2, +4, +6 i +8 godzin dla różnych stref czasowych przy całodobowej pracy. Takie rozwiązanie z przesunięciem czasowym programu jest stosowane do dzisiaj w Rosji.

Każda rzeczpospolita radziecka miała prawo do posiadania jednego własnego programu telewizji. Z prawa tego nie korzystała tylko Rosyjska FSRR, ale o tym niżej przy Programie II.

I Program był głównym, najszerzej dostępnym. Był dostępny także w Polsce. W Warszawie nadawała go Telewizja Polska, w zamian w Moskwie miała być nadawana TP Polonia ale do tego nie doszło. W 1994 roku znacznie zmniejszono jego zasięg do Warszawy i najbliższych okolic w zamian uruchamiając TP3 Warszawa, a w 1997 roku wyłączono przy biernej postawie Rosji. TP nadawała I Program Telewizji Centralnej ZSRR także w Szczecinie z budynku TP, co najmniej do 1996 roku. Telewizja Polska otrzymała także odbiornik i planowała uruchomić nadawanie w Katowicach-Kosztowach. Oprócz tego na małym obszarze I Program był dostępny w Chojnie (od 1983 roku, zasięg 3 km), Stargardzie Szczecińskim i Świnoujściu, gdzie nadawała go Armia Radziecka dla swoich jednostek, oraz w Poznaniu gdzie nadawał go ze swojego budynku Konsulat Generalny ZSRR. Oczywiście również w Legnicy był Ośrodek Telewizyjny przekazujący I Program i był on przeznaczony również dla Polaków, w 1992 roku tuż przed wycofaniem częstotliwość wynajęto prywatnej polskiej Telewizji Kwadrat. Pozostały nieurzeczywistnione plany by I Program Telewizji Centralnej ZSRR był stopniowo coraz bardziej dostępny i nadawany jako IV program Telewizji Polskiej (do lat 90. planowano i częściowo wdrażano uruchomienie III ogólnopolskiego programu Telewizji Polskiej, dlatego przekaz telewizji radzieckiej miał być IV programem Telewizji Polskiej).

Z innych krajów demokracji ludowej I Program TC najszerzej był dostępny w Bułgarii, gdzie w piątki program 1 telewizji bułgarskiej nadawał główne wydanie dziennika „Czas” („Время”) I Programu TC jako przekaz bezpośredni (bez tłumaczenia). Później telewizja bułgarska uruchomiła swój 3 program, na którym była retransmisja I Programu TC.

Obecnie zamiast I Programu TC ZSRR jest Pierwszy Kanał (Первый канал), należący do państwa rosyjskiego i podobnie jak poprzednik także ma największy zasięg w Rosji.

II Program był także szeroko dostępny w Związku Radzieckim, nieco mniej niż I. Rosyjska FSRR jako jedyna nie miała programu telewizyjnego należącego do władz rzeczpospolitej radzieckiej, bo i nie było takiej potrzeby. Pod koniec istnienia Związku Radzieckiego Borys Mikołajewicz Jelcyn upomniał się o prawo do posiadania własnego programu przez władze Rosyjskiej FSRR, aby stworzyć opozycję wobec Telewizji Centralnej. Stworzenie od podstaw całego programu było niemożliwe, dlatego w Telewizję Rosyjską przekształcono II Program Telewizji Centralnej, później kanał oznaczono cyfrą 1, przez co do dziś w Rosji mamy dwie jedynki. Obecnie jest to program Rosja 1 (Россия 1) należący do telewizji państwowej Rosji.

III Program Moskiewski był przeznaczony dla Moskwy i Obwodu Moskiewskiego, odbierany i w sąsiednich obwodach. Dziś jest to TW Centrum (ТВ Центр) i należy do władz miejskich Moskwy.

IV Program był programem edukacyjnym i popularnonaukowym. Dostępny był w europejskiej części Związku Radzieckiego. Po rozwiązaniu ZSRR został sprywatyzowany jako NTW (НТВ). Później NTW został przejęty przez Gazprom Media.

V Program Telewizja Leningradzka miał swoją siedzibę w Leningradzie, miał program przeznaczony dla Obwodu Leningradzkiego i okolic oraz dla Litewskiej, Łotewskiej i Estońskiej SRR. Nadawany był też w Moskwie. Po rozwiązaniu ZSRR został sprywatyzowany, ograniczono jego nadawanie do Obwodu Leningradzkiego. Dzisiaj jest pod nazwą Piąty Kanał (Пятый канал) i jest kanałem dostępnym ogólnie.

VI Program był kanałem technicznym, nadawanym z małą mocą, dostępnym tylko w Moskwie i najbliższych okolicach. Wykorzystywała go Obrona Cywilna do służby alarmowej. W 1980 roku pokazywano na nim przekaz na żywo z Igrzysk Olimpijskich w wersji pierwotnej (w całości, bez komentatora). Później pokazywano w ten sposób też inne wydarzenia sportowe oraz puszczano inne programy. Obecnie kontynuatorem jest program Mecz! TW (Матч! ТВ) należący do Gazprom Media.

Dziś byłe programy Telewizji Centralnej Związku Radzieckiego są wyłącznie programami rosyjskimi, a naziemne częstotliwości po nich w byłych rzeczpospolitych radzieckich zostały przeznaczone na inne programy. Niemniej Pierwszy Kanał, Rosja 1 i Piąty Kanał próbują w jakiś sposób odzyskać swoje dawne zasięgi w pozostałych krajach byłego Związku Radzieckiego. Równolegle Pierwszy Kanał i Rosja 1 mają swoje odmiany przeznaczone na różne obszary świata, dla Europy są to: 1TVRUS Europa i RTR Planeta, obie bez przesunięcia czasowego. Jest też wersja NTW i TW Centr przeznaczona dla zagranicy pn. NTW Mir (НТВ Мир) i TW Centr International (ТВ Центр International). Wszystkie są na satelicie.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz